Na 15 edities hebben 5voor12, deSingel en Villanella besloten om afscheid te nemen van het festival DE NACHTEN. Hier passen enkel woorden van dank: aan de artiesten die gretig ingingen op de uitnodiging om onze zucht naar avontuur en experiment te delen, aan het publiek dat nieuwsgierig en gul was, maar ook onverbiddelijk (U was met meer dan 75.000), aan de duizenden medewerkers en vrijwilligers die U de weg toonden naar de Rode Zaal en de darkrooms, aan de media die ons verhaal deelden en ertoe bijdroegen dat De Nachten een uniek moment werd. De mix van grootschaligheid en experiment is nog steeds ongeëvenaard. De Nachten was een Instituut, een gevestigde waarde dat toch ruim baan en grote podia bood aan jong talent en roekeloze nieuwkomers. Nu is het tijd voor nieuwe dingen: Villanella opent in het najaar De Studio, 5voor12 exploreert verder Petrol. In deSingel zijn popmuziek en literatuur terug te vinden in de programmering. En samen gaan we nieuwe festivals ontwikkelen.
We koesteren een schat aan geweldige momenten.
U ook? Deel ze met ons op info@denachten.be
Een bewogen en rijke geschiedenis
Het begon in 1996 met De Nacht van Paul van Ostaijen. Het voormalige Zuidstation: duivenstront, kapot gegooide ramen, een geïmproviseerd podium annex boksring. Toen nog kwiek: JMH Berckmans, Gust Gils en Julien Schoenaerts. Toen nog piep: Mauro Pawlowski (ook: Koning der Nachten) en Tom Barman die samen met Tom Lanoye een schitterende finale neerzetten. 1000 mensen geraakten binnen – evenveel mensen stonden voor de deur.
In CC Berchem stonden kerstbomen omringd met autobanden. Het jaar daarop konden we er niet meer terugkeren … Hoover stond op de posters, maar had toen al perikelen met zangeressen en zo. Ozark Henry was er wel. Dead Man Ray speelde er zijn eerste concert: in de intussen klassieke line up met Daan, Rudy Trouvé, Herman Houbrechts en Elko Blyweert. Jules Deelder en Bart Chabot gaven van jetje aan 100 woorden per minuut.
Het jaar daarop mochten we proefdraaien in deSingel. We herinneren ons een chaotische editie, een veel te lange monoloog van Blixa Bargeld (die nu nog kwaad wordt als hij vertelt hoe we het gordijn neerhaalden) en een straf Zita Swoon concert. deSingel bleef de thuisbasis: de uitdaging bleef om van deze culturele tempel een toffe plek te maken voor én de rockers én de lezers. Een interessant en moeilijk gevecht, maar oh wat een uitdaging. De beste Belgische bands passeerden, veel buitenlanders beleefden hun Vlaamse vuurdoop, schrijvers moesten de confrontatie aangaan met een publiek dat hen van haar noch pluim kende.
De kranten begrepen er niets van. Na elke editie lazen we andere dingen dan we zelf hadden beleefd. Lag het aan de formule die de trend zette voor vele andere festivals: simultane podia, de mix van geluid-literatuur-beeld-performance-theater? Of was het omdat De Nachten zo hard probeerde: projecten opzetten, muzikanten en schrijvers stimuleren om samen te werken. Mislukking zat dan ook ingebakken in de formule. Maar is verantwoord scheefgaan niet zoveel interessanter? We herinneren ons een editie met een grote delegatie Nederlandse auteurs die op boegeroep werden onthaald. Maar net zo goed wist de begenadigde performer de zaal muisstil te krijgen: Ramsey Nasr, Remco Campert, Nicole Blackman, Peter Verhelst, Erwin Mortier, … DJ’s gingen aan de slag met tekstsamples, in de darkrooms was er plek voor intieme voorstellingen (zoals voor de allereerste projecten van Ontroerend), studenten Conservatorium (die 28 u aan één stuk door Satie speelden), foto sessies, …
De Nachten werden ook wel eens De Gangen genoemd: het publiek was zelf onderdeel van het spektakel. Flaneren is een kunst. U was geweldig.
Wat we graag onthouden: de tranen van Laïs na een schitterend concert samen met Styrofoam. Achteraf bekeken 1 van hun strafste wapenfeiten. Sophia met blazers kwam achteraf op cd uit (de cd ‘De Nachten’ met een Blauwe Zaal die happy birthday zingt voor de dochter van Robin), net als de bijzondere samenwerking van Alex Chilton met Pascal Deweze, Mauro Pawlowski (alweer hij) en Karel De Backer (‘Live in Anvers’).
Editie 1999 ging de geschiedenis in als het jaar van Nick Cave, Mercury Rev, Dead Man Ray dat de Bobbejaan Schoepen film ‘At the drop of a head’ begeleidde en John Parish die met prominente vrienden (Alisson Goldfrapp, Mauro Pawlowski (alweer hij), Drew Feldman, Adrian Utley (Portishead) en de ritmesectie van PJ Harvey) de film ‘Rosie’ van Patrice Toye van klank en (bewerkt) beeld voorzag. Kippevelmomenten.
In datzelfde jaar opende het festival een bijhuis in Amsterdam: het charmante Paradiso werd een gretige partner en schreef mee aan de geschiedenis van het festival.
Het zijn ook de jaren waarin een toen nog onbekende literaire generatie bij ons zijn eerste podiumervaringen opdeed: Dimitri Verhulst, Christophe Vekeman, Peter Verhelst, Jeroen Olyslaegers, Tom Naegels, Erwin Mortier, Bart Meuleman, Oscar van den Boogaard, Paul Mennes, Hanneke Paauwe, Saskia De Coster, Bart Moeyaert, Yves Petry (debuteerde bij ons in ’02)…
Zowel El Tattoo Del Tigre, My Morning Jacket als Pinback debuteerden op De Nachten in 2000, ook het jaar van ‘de Nichten’ (Mennes en Lanoye) en een schitterend Soulwax, enkele jaren ervoor nog akoestisch in de weer met superproducer David Sardy. Nu groot, toen nog volop zoekend in de dj-booth: eerst de f***ing Dewaele Brothers, dan de flying Dewaele Brothers.
In diezelfde periode ging De Nachten on Tour: met dan nog prille talenten Filip Cauwelier (hij ging pas vanaf dan zijn naam als Kowlier schrijven), Admiral Freebee en het trio Peaches, Gonzales en Mocky. De grootste ontdekking: week na week werden Verhulst en Vekeman beter, scherper en grappiger. In de Velinx werd de MD-speler van Gonzales gestolen. Het zou vanaf dan nooit meer goed komen met de brave man.
Muzikale hoogtepunten uit de jaren die volgden: Low, Lars Horntveth van Jaga Jazzist met strijkers, een Kaizers Orchestra dat een volledige Blauwe Zaal op de stoelen kreeg, Starflam en Kyteman die hetzelfde exploot uithaalden in de Rode Zaal, veel te luid (in tempore non suspecto) Explosions in the Sky en 65daysofstatic in het gezellige kleine foyertje aan de rode zaal, Alex Agnew samen met the O’Haras, Jamie Lidell, Bill Janovitz van Buffalo Tom solo, The Fall, …
In 2005 vierde De Nachten de 10de editie, een nagenoeg volledig uitverkochte XL aflevering: de dunne Komrij, Henry Rollins, een programma voor scholen met de DJ Grazhoppa DJ Big Band, Daan en Admiral Freebee solo, Spinvis en een bevlogen Woven Hand.
Plezierige momenten in de laatste periode van De Nachten: het hippie collectief I’m From Barcelona, première van Ex-Drummer (met Kowlier en Millionaire live), letterenprogramma’s Lost Love & Lust (nog altijd onmogelijk uit te spreken zonder dat je je tong breekt) en Vrouwen & Waanzin (met een supergrappige Brusselmans), Mauro World (8 optredens met Mauro op het Trappenpodium), de slechte seksprijs (uitgereikt door Katja Schuurman zelve), Blood Red Shoes, Efterklang, Amatorski, Balthazar (eerste optreden in editie 2006!), een lang nachtelijk interview van Ruth Joos met Arnon Grunberg, De Berlijneditie met checkpoint deSingel, het duo Nooteboom – Campert, de introductie van de graphic novel op de podia (met zelfmoordkonijntjes!), de ingetogen Gert Vlok Nel, …
Echte Arabieren brachten kwaaie columns (Abdolah, Stitou, Bouazza); valse Arabieren (Janssen, Pattyn, Vanegeren, Vanthilt, Vitalski) zorgden voor de scherpe presentatie. Sex, lies and videotapes – ook dat was De Nachten. En met nog één vette knipoog naar de trouwste mediapartners ronden we de laatste bocht: gedenkt u De Standaard, HUMO en Studio Brussel!
Nee, de formule is niet op. De Nachten is voor de eeuwigheid. We herinneren innig de gevallenen van De Nachten: Jasper Warlop, Seb Bromley, Jean Marie Berckmans, Julien Schoenaerts, Gust Gils, Alex Chilton, Marc Moulin, …
Meer info: Villanella – 03 260 96 10